BAZYLIKA MNIEJSZA p.w. św. ELŻBIETY we WROCŁAWIU
 
   >> CHRONOLOGIA ŻYCIA ŚW. ELŻBIETY     >> PIEŚŃ ŚW. ELŻBIETY     >> ILUSTRACJE     >> POEZJA  

HISTORIA ŚW. ELŻBIETY

W krajach europejskich kult św. Elżbiety, której relikwie dzisiaj częściowo znajdują się w Wiedniu i Brukseli, szerzyli przede wszystkim franciszkanie, a także cystersi i dominikanie, wpisując bardzo wcześnie jej święto do swoich kalendarzy, a także zakony rycerskie. Już od lat czterdziestych XIII wieku rozpoczęto wznosić pod jej wezwaniem, głównie w stylu gotyckim, liczne kościoły i kaplice: na Węgrzech, w Niemczech, w Polsce, Niderlandach, Francji, Hiszpanii, we Włoszech a nawet w Anglii. Szybko stała się patronką chorych, cierpiących, żebraków oraz piekarzy. Jest dzisiaj patronką trzech zakonów św. Franciszka z Asyżu, jak również Niemiec i Węgier.

Sztuka sakralna przedstawia św. Elżbietę Węgierską jako księżniczkę w ozdobnej królewskiej sukni, albo najczęściej jako tercjankę franciszkańską, zwykle z atrybutami dzieł miłosierdzia - z chlebem, z rybami, z dzbanem wody i z żebrakiem u jej stóp. Malowidła sakralne najczęściej przedstawiają Elżbietę jako opiekunkę chorych: dającą pić trędowatym, karmiącą łyżeczką chorego, myjącą w otoczeniu chorych głowę jednego z nich albo rozdającą ubogim odzież czy ofiarowującą jałmużnę żebrakom. Często też jest przedstawiana św. Elżbieta z różami u jej stóp, w nawiązaniu do znanej opowieści z jej życia małżeńskiego z księciem Ludwikiem. Stąd też w ikonografii głównymi symbolami Elżbiety są: chleb, kilka monet czy też róże.

W Polsce szczególnie intensywny kult św. Elżbiety rozpoczął się po jej kanonizacji. Świadczy o tym przede wszystkim kościół pod jej wezwaniem we Wrocławiu wzniesiony niedługo po jej kanonizacji. Pod wezwaniem św. Elżbiety wybudowano jeszcze wiele innych kościołów i erygowano szereg fundacji. Chronologicznie trzeba, więc wspomnieć kościół cystersów w Obrze z XIII w., kościół w Kluczu koło Strzelec Opolskich z 1319 r. następnie w Sławniowicach koło Nysy w 1370 r., w Starym Sączu z przełomu XIV - XV w. , w Dolsku z lat 1426 - 1428 i alterię św. Elżbiety w kościele Wszystkich Świętych w Kąkolewie, następnie kaplicę elektorską pod wezwaniem św. Elżbiety w archikatedrze wrocławskiej pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela, ufundowaną przez kardynała Fryderyka z Essen - Darmstadt. Odrodzenie kultu św. Elżbiety zahamowanego przez reformację nastąpiło w XIX w. i XX w., przede wszystkim dzięki zgromadzeniu zakonnemu sióstr elżbietanek, założonemu w Nysie w 1842 r., które pod wezwaniem swojej świętej Patronki, budowało kościoły, kaplice i szpitale; między innymi w latach 1895 - 96 wzniesiono we Wrocławiu, jeszcze jeden kościół pod wezwaniem św. Elżbiety - neogotycki, związany architektonicznie z sąsiednim szpitalem, a w latach 1902 - 1910 podobny w Nysie.
Strony:« Poprzednia 1 2 3